در این مقاله به بررسی تغذیه صحیح و تاثیری که بر سلامتی بدمن می گذارد می پردازیم.نخست با هرم غذایی و دسته بندی مواد غذایی آشنا می شویم و بعد به این می پردازیم که متابولیسم و انرژی بدن به چه صورتی از طریق اصولی تامین شود تا دچار مریضی و چاقی نشویم.

نیاز انسان به غذا یکی از احتیاجات ذاتی یا فیزیولوژیک است که مهم‌ترین عامل بقای زندگی و طول عمر می‌باشد. احتیاج به غذا دائمی است و ارگانیسم را مجبور می‌کند تا برای بدست آوردن غذا و رفع گرسنگی کوشش کند.تغذیه صحیح رشد را میسر می‌سازد، به تندرستی و طول عمر می‌انجامد و با تأثیر بر روی مغز و روان سبب رشد فکری می‌گردد.

از سوی ديگر:بيماريهای ناشی از فزونی دريافت غذا هر روز بيشتر در جوامع شايع می شوند:چاقی، ديابت، بيماريهای قلب و عروق، سکته مغزی، …همچنين ساير بيماريهايی که تغذيه در اتيولوژی آنها نقش داردانواع سرطان، آلرژيهای غذايی، آسم، اگزاما، بيماريهای گوارشی، …

تغذیه صحیح -غذای چیست؟

تغذیه صحیح

غذا عبارت است از، هر ماده جامد يا مايع با منشأ حيوانى يا گياهى كه وارد بدن مى شود و در اثر سوخت و ساز و تغيير و تبديل توليد انرژى مى كند و بدن آن را براى انجام فعاليتهاى مختلف بكار مى برد همچنین غذا در تنظيم اعمال بدن و در ترميم و سازندگى بافتهاى از بين رفته شركت مى نمايد.

مواد مغذى:مواد شيميايى كه در غذا وجود دارند و در بدن به مصرف ويژه اى مى رسند. مانند: قند، چربى، پروتئين، املاح و ويتامينها

مواد مغذی موجود در غذا سه نقش عمده در بدن را بعهده دارند.: ایجاد انرژی، تنظیم اعمال بدن و یا رشد و ترمیم بافتهای بدن

 متابوليسم:

سوخت و ساز مواد مغذى و توليد انرژى (كاتابوليسم و آنابوليسم) را گویند.

فرايندهاى متابوليكى:

شامل هضم، جذب، انتقال، ذخيره و دفع مواد زاید می باشد.

تغذیه صحیح و تعریف خود تغذیه

تغذیه صحیح

تغذيه عبارت است از “ فرايند بکار گيری غذا توسط بدن“. اعمالى كه موجود زنده از طريق آن مواد غذايى(جامد يا مايع) را به بدن خود راه داده و با تغيير و تبديل آن در بدن سبب رشد ونمو، اعمال طبيعى و توليد انرژى و ادامه حيات مى گردد. پس تغذيه فرايندی است که طی آن:

غذا تامين و تهيه می شود؛

وارد بدن می گردد؛

بدن مواد مغذی را از غذای دريافتی جدا ساخته و جذب می کند؛

مواد مغذی را مورد استفاده قرار می دهد؛

مواد زايد را خارج می سازد.

بنابراین تغذیه عاملى است در جهت تكامل و صحت و سلامتى يك موجود زنده براى ادامه حيات

وضع تغذيه فرد نشانگر وضع تندرستی اوست

تغذیه صحیح -علوم تغذبه و مفاهیم آن

تغذیه صحیح

عبارت است از: مطالعه غذا و مواد مغذى و نقش و عمل آنها در بدن

ساختمان موادغذايى، خواص، متابوليسم و رابطه غذا و نحوه مصرف آن در بدن موجودات زنده، نيازهاى موجودات زنده به مواد مغذى، تركيبات و ارزش غذاها، عادات غذايى، بيماريهاى ناشى از مواد غذايى، توليد، توزيع و نگهدارى ، راه هاى ارزيابى كمى و كيفى مواد غذايى

علم تغذیه علم نسبتا جوانی است که از سال 1934 شناخته شده است و مانند سایر علوم متکی به علوم دیگر از قبیل شیمی، میکروبیولوژی، فیزیولوژی پزشکی و بالاخره بیولوژی سلولی است.

امروزه، دانش تغذيه ارتباط بين غذا و تندرستی فرد وجامعه را مورد مطالعه قرار می دهد.

تغذیه صحیح -تاريخچه تغذيه

عصر طبیعی:

عصر طبيعى: تا 1700 ميلادى، عقاید خرافی و تجربی (قیرت شفادهی و ارزش طبی مواد غذایی)

در این دوران مردم عقاید مبهم و خرافاتی از قبیل قدرت معجزه، قدرت شفادهی و ارزش طبی نسبت به غذاها داشتند. مردمان اولیه نیز به ضروری بودن غذا برای ادامه زندگی پی برده بودند ولی اطلاعی در مورد ارزش غذایی غذاهای مختلف نداشتند. در آخر این عصر یک پزشک انگلیسی توانست با یک آزمایش تجربی بیماران مبتلا به اسکوربوت را معالجه کند.

عصر تجزیه شیمیایی:

در این عصر لاووازیه (پدر علم تغذیه) به مطالعه جنبه ای از تغذیه که با شیمی و بیوشیمی ارتباط داشت و نحوه مصرف انرژی (تنفس، اکسیداسیون، کالری سنجی) پرداخت. همچنین کربن، هیدروژن و ازت موجود در ترکیبات آلی تعیین گردید.

عصر بیولوژی: عصر بيولوژيكى: 1900 تا 1950، كشف انواع ويتامينها و آموزش تغذيه

در این عصر ویتامین ها و املاح کشف گردیدند. از سال 1960 به بعد تاکید بر تحقیقات تغذیه ای از شناخت اجزا ضروری غذا به مطالعه ارتباط و همبستگی میان مواد مغذی، نقش دقیق بیولوژیکی آنها و اثر آماده سازی غذا بر روی کیفیت مواد مغذی غذاها، و اخیرا به مسئله آموزش تغذیه و تغییر و تعدیل عادات غذایی تغییر کرده است

عصر سلولی یا مولکولی:

از سال 1955 با پیشرفت در فن و پیدایش میکروسکوپ الکترونی، سانتریفوژ و ایزوتوپهای رادیواکتیو، امکان مطالعه احتیاجات تغذیه و متابولیسم هر سلول و حتی اجزای داخل سلول بیشتر شده است. در زمان حاضر اطلاعات زیادی در مورد ساختمان سلول و نقش حیاتی و پیچیده ای که مواد مغذی در رشد، نمو و نگهداری سلول دارند، در دست است. فقدان یک ماده مغذی ضروری منجر به اختلال در تشکیل آنزیم ضروری و یا اجزا دیگر سلولی می گردد و این سبب اختلال در عمل و یا مرگ سلول که بصورت علایم مخصوص فیزیکی در بیمار ظاهر می شود، می گردد.

عصر بيولوژى سلولى از 1950 تا کنون: مطالعه متابوليسم در سطح سلولى و توجه به ژنتيك سلولى

تغذیه صحیح -گروه هاى اصلى غذايى

تغذیه صحیح

گروه نان و غلات                                      

شامل انواع نان، برنج، ماکارونی، گندم و جو

مواد مغذى مهم: بعضى ويتامينهاى گروه B،آهن و مقدارى Pro

اين گروه براى تامين انرژى، رشد و سلامت دستگاه عصبى لازمست

مقدار توصیه شده: 6 -11 واحد

هر واحد يا سهم:

نان : 1 برش 30 گرمی

برنج یا ماکرونی: 2/1 لیوان پخته

غلات پخته (سریال): 4/3 لیوان

کراکر (توک): 3-4 عدد

نان و غلات

تغذیه صحیح

مواد غذایی در این گروه شامل غلات، برشتوک، انواع ماکارونی، نانها و انواع بیسکوییت می باشد. انرژی موجود در این مواد غذایی بیشتر از طریق کربوهیدرات تأمین شده و همچنین شامل میزان اندکی پروتئین و گاهاً چربی نیز  می باشند. حبوبات پخته، انواع لوبیا و عدس نیز علاوه بر قرار گرفتن در این گروه، به دلیل دارا بودن میزان زیادی پروتئین، در گروه گوشت و جانشینها نیز قرار می گیرند. به همین دلیل، هر یک سروینگ از انواع لوبیا، نخود یا عدس هم به عنوان یک سروینگ از گروه نان و غلات و هم یک سروینگ از گروه گوشت و جانشینها محاسبه می شوند.

هیچ لزومی برای حذف این گروه از برنامه غذایی افراد دیابتی وجود ندارد. در واقع افراد دیابتی  به منظور تأمین کالری مورد نیاز خود بهتر است بیشتر غذاها را از این گروه انتخاب کنند. به این دلیل که مواد غذایی موجود در این گروه تمام نیاز های به مواد مفید از جمله فیبر، ویتامینها و املاح و درشت مغذی ها را تأمین می کنند. با این وجود این مواد غذایی حاوی کربوهیدرات بوده و قند خون را افزایش می دهند. مصرف مواد غذایی موجود سه گروه نان و غلات، لبنیات و میوه ها در برنامه غذایی روزانه یک فرد دیابتی الزامی است.

» یک سروینگ از گروه نان و غلات

یک سروینگ از گروه نان و غلات حاوی 80 کالری، 15 گرم کربوهیدرات، 3 گرم پروتئین و 1-0 چربی است.

 

» نمونه هایی از یک سروینگ از گروه نان و غلات

نمونه هایی از یک سروینگ از گروه نان و غلات عبارت است از:

  • یک برش نان تست
  • 1/4 سیب زمینی پخته
  • 1/3 لیوان اسباگتی پخته
  • 1/3 لیوان برنج پخته (6 قاشق غذا خوری)
  • یک کف دست (بدون احتساب انگشت ها) نان بربری
  • یک کف دست (بدون احتساب انگشتان) نان سنگک
  • 2 عدد نان سوخاری
  • دو برش 10*10 نان لواشغت

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *